تجارت الكترونيكي
انسان از ابتدا به تجارت وابسته بوده زيرا همه چيز را همه كس داشتند و براي داشتن آنها بايد با همه كس مبادله ميشد و همه كس اصلاً اصالت وجوديشان به همين بود كه چيزي براي عرضه كردن داشتند. اگر اين عرضه كردنها مثبت و مفيد بود، نيكي نام ميگرفت و اگر بد و مضر بود، به نام پليدي يا شر از او ياد ميشد. امام رضا (ع) ميفرمايد: ارزش هركس به اندازهي نيكيهاي اوست و نيكي چيزي نيست جز اينكه كاري كه براي ديگران مفيد است انجام داد. مهمترين كار هم بر آوردن احتياجات هركس از طريق سالم و مشروع است و اين كاري جز تجارت نيست. مدتي اين تجارت در حد كالا به كالا بود يعني هركسي چيزي براي عرضه به بازار ميآورد و با اشياي همسنگ و هم قيمت خود مبادله ميكرد. بعد از مدتي مسكوكات واسطه معامله شدند و سپس اسكناس خود را به ميان انداخت و بعد نوشتجات (حوالجات)، تجارت را سرعت بخشيدند و بالاخره دوران تجارت اعتباري يا استفاده از محيط بي اسكناس و حواله و كالي به كالي پديد آمد. شخص با يك تلفن و با استفاده از اعتبار خود ميلياردها ريال كالا جابجا ميكرد و بعد، سر هر ماه يا هفته ميرفت پاي حساب و كتاب يا اينكه از بانك چك ميكشيد و بانك هم بدون نياز به پول، حساب او را قرمز مينمود و چك او پاس ميشد و سر سال يا سر ماه ميگفت اينقدر بهرهاش ميشود و يا اعتبارات اسنادي باز ميكرد وكالاي خود را از يك كشور به كشور ديگر ميبرد و بعداً با بانك خود تسويه حساب مينمود تا اينكه اين اواخر موضوعي به نام تجارت الكترونيك به وجود آمد.
همه ما تاجر الكترونيكي هستيم
برخلاف آمار تكان دهندهي برخي سايتهاي بي اطلاع كه ايران را در رديف 115 يا 185 و در كنار كشورهاي مغولستان و سريلانكا قرار ميدهند، در ايران همه به شبكه وصل هستند و كسي بدون شبكه و سيستم تجارت نميكند. وجود 18 بانك خصوصي و دولتي و وجود حساب الكترونيكي و كارت ملي و جام و سپه كارت و سيبا و... كه به بيش از 60 ميليون مورد ميرسد و حتي پرداختهاي پول خريد گندم كشاورزان از طريق كارتهاي الكترونيكي هيچ جاي شبههاي را باقي نميگذارد كه هر ايراني در ماه چندين بار در سيستم تجارت الكترونيكي وارد ميشود وجود بيش از يك ميليارد تراكنش در سيستم شتاب و شلوغ بودن هميشگي عابر بانكها و نداشتن دايم پول؛ همه نشان ميدهد كه ايرانيِ بدون بانك، آنهم بانك الكترونيكي نفس هم نميتواند بكشد چه رسد به تجارت. به قول يكي از كاركنان بانكها كه ميگفت مراجعه به بانك از نان شب هم براي ايرانيها واجبتر است، اگر بانكها صبح تا شب هم كاركنند باز مردم ناراضي هستند كه چرا هميشه صف است. يعني هرايراني كه حساب بانكي دارد چه در سيستم سيبا، چه درسيستم مهر يا سپهر يا جام، همه و همه به اينترنت يا اينترانت وصل هستند و آمارشان در شبكه موجود است. اما اينكه چرا آمارها چيز ديگري ميگويند اين است كه آمارگيران، كسان ديگري هستند.
كرديت كارت و مستر كارت هم در ايران وجود دارد ولي افرادي هستند كه مانع انجام اين عمليات ميشوند مانند اينكه برخي بانكها براي ساقط كردن دولت حاضرند 17.25 درصد بهره روزشمار به قرض الحسنه و حسابهاي سپرده مشتريان بدهند و فقط 12 درصد از وام گيرندگان به ادعاي خودشان طبق مصوبه دولت بگيرند يعني از 8 تا 15 درصد ضرر بدهند. اما صحبت مستر كارت كه ميشود، ميگويند اين عمل بهره و حرام است! و جانماز آب ميكشند. چطور اينجا كه تا 15 درصد ضرر ميدهيد چيزي نيست ولي كرديت كارت كه ميگويد بهره نگيريد و ندهيد، حرام است؟
توضيح اينكه كارتهاي جاري بانكها يا عابر بانكها بر دو گونه است، تعدادي كارت بدهكار هستند يعني مشتري تا پول در حساب نداشته باشد، نميتواند از آن استفاده كند. ولي دسته دوم كه اتفاقاً براي تجارت الكترونيك لازم است و بدون آن انجام نميشود، كارتهاي بستانكار است يعني مشتري جنسي را ميخرد و از كارت خودپرداز بايد برداشت شود و بانك بعداً با مشتري حساب كند. حالا آقايانيكه خود را مسؤول تجارت الكترونيك و كارتهاي عابر بانك هم ميدانند، ميگويند اگر بهره نگيريم هيچ بانكي اين كار را نميكند و اگر هم بگيريم رباست و حرام و لذا كاررا انجام نميدهند!
بانك اطلاعات همه ايرانيان در آمريكا!
متأسفانه مخابرات يا هر مسؤول ديگري كه عهدهدار زيرساختهاي تجارت الكترونيكي هستند چون غالباً تحصيلكرده آمريكايي هستند و اغلب ايران را وطن دوم خود ميدانند. لذا به جاي رشد دادن به زيرساختها به روبناها اهميت ميدهند تا بازار آمريكا همچنان گرم باشد و اين است كه ما ميبينيم تمام سرورهاي شبكه اينترنتي ايران درآمريكا هستند يعني حتي بسيار ي از ارگانهاي دفاعي و نظامي ما ناچارند اطلاعات كاملاً سري را هم كه بايد در اينترنت يا اينترانت باشد در سرورهاي آمريكايي ذخيره كنند فقط استدلالي كه ميكنند اين است: آمريكا كشور آزاد است وكسي خيانت نميكند و پسوردها را دستكاري نميكنند! و همين كلاس گذاشتنشان ما را كشته است! اينترنت بازان همين هستند. آنقدر آمريكاييها را هاي لِوِل ميدانند كه آنها اصلاً گوشه چشمي هم به اطلاعات تاپ سكرت ما ندارند! آنها ميگويند هرچي هكر است ايراني است! وهرچي امين هست آمريكايي است.آنها از دهانشان نميافتد كه بگويند آمريكا جزو كشورهاي كاملاً پيشرفته است و هرموقع ميخواهند از ايران نام ببرند، خجالت ميكشند و ناچار ميگويند كشورهاي توسعه نيافته از قبيل ايران! آفت بزرگ تحصيلكردههاي آمريكايي براي همه كشورهاي جهان سومي همين است كه مأمورند دايماً سركوفت بزنند و نگذارند كه يادشان برود كه آمريكا تا ابد سرور وسرور! است و ايران كه چيزي نيست؛ تمام آسيا و آفريقا و آمريكاي جنوبي و استراليا و اروپا فقط بايد گوش به فرمان باشند. وقتي ما در جلسهاي مطرح كرديم كه چرا در مجامع آسيايي بايد به زبان غير آسيايي حرف زد، آقايان فوري گفتند پس به چه زباني بايد گفت! آنها يادشان رفته كه تا همين 90 سال پيش، فارسي زبان ديواني و اداري جهان بوده است. چه در زمان ساسانيان وهخامنشيان حتي بعد از اسلام بايد اينكه زبان محاوره عربي بوده ولي زبان اداري و ديواني علمي، فارسي بوده است همين اكنون نيز عمرخيام در اروپا بيش از ايران معروفيت دارد؛ همانطور كه فردوسي در چين و حافظ در ژاپن و مولوي در آمريكا. حتي افتخار آنانكه سازمان ملل را تأسيس كردند، نوشتن يك بيت از سعدي در تارك آن سازمان بوده است. كليه دانشگاههاي اروپا مملو از كتب بوعلي فارابي و ديگران است كه تدريس ميشده و زبان فارسي از زماني از بين رفت كه همين جوجه فوكوليها رفتند فرنگ و سوغاتشان از نوك انگشت پا تا موي سر، فرنگي شدن بود. اينها اصلاً تاريخ را نميخواندند و نميگذاشتندكسي هم بخواند تا مبادا بداند كه تحصيلكردههاي اروپا و امريكا چه خيانتهايي را به نام خدمت انجام دادهاند. و اصرار همين آقايان است كه تمامي اطلاعات سري و نظامي و غيرنظامي ما در آمريكا ذخيره ميشود و فقط يك عددي ميدهند كه خيال ما راحت باشد! اما خودشان هم ميدانند هر عددي كه به عنوان پسورد به ما بدهند، حداقل در تمامي سرورهاي خودشان بايد ذخيره شود تا جواب بدهد! زيرا كامپيوتر كه آدم نيست! او رمز يا پسورد شما را با ميليونها رمز و پسوردي كه دارد مقايسه ميكند و در صورتي كه مشابه وجو د داشته باشد اجازه عمليات ميدهد!
آمار تجارت خارجيها چرا بيشتر است؟
هميشه در آمارهايي كه آمريكا يا سازمانهاي وابسته يا جوجه فوكوليهاي آنها ميدهند در رديف اول آن با شكاف بسيار زياد آمريكا است. اصلاً شك نميكنند شايد جاي ديگري هم وجود داشته باشد و اگر كسي هم سؤال كند با نگاه عاقل اندر سفيه او را برانداز ميكنند كه گويا به ژنراليشان گفتهاند سرجوخه! اصلاً از اول با نگاه طلبكارانه ميگويند تا كسي اصلاً از ترس مسخره شدن جرأت تشكيك حتي به خود راه ندهد. اما به هرحال دلايل زير صحت آمار آنها را زير سؤال ميبرد.
اولاً آمريكا برخلاف ايران از بازار مصرف دور است. زيرا ايران در مركز دنياي مصرف است و اصلاً پل تجارت درتمامي زمانها بوده و جاده ابريشم را در خود داشته است. فقط چند صباحي هواپيماها توانستند ايران را دور بزنند ولي الآ ن حتي هواپيماها هم براي كوتاه كردن مسير خود مجبورند مبلغ كلاني به ايران براي عبور از دالان هوايي بپردازند. لذا تجارت الكترونيك هم اگر در آمريكا جواب ميدهد، دليلي ندارد كه در ايران هم جواب دهد. وقتي همه چيز در كنار ماست چه نيازي به خريد آن از آنسوي دنيا هستيم؟
ثانياً فرهنگ شرقي براساس دوستي ومحبت است. و خريد يا فروش براي ايرانيان يك تفريح هم محسوب ميشود، يعني به جاي اينكه مثل آمريكاييها خريد و فروش را جدا انجام دهند و تفريح را جدا. هر دو را با هم انجام ميدهند. هم ورزش ميكنند هم ديد و بازديد و هم تماشا و هم خريد! چهار عمل با يك هزينه. در حاليكه در فرهنگ آمريكايي اگر كسي در حال مردن يا انداختن خود به دريا باشد آنها نبايد كاري بكنند تا پليس مربوطه بيايد!
ثالثاً چون همه سرورها در آمريكاست طبيعي است كه دست بردن در آمار بسيار ساده است. همه ميدانند كه متخصصين و بزرگترين مديران ميكروسافت ياهو و اي باي (Yahoo، Microsoft،eBay، eBook) و امثال آن ايراني هستند ولي به خاطر اينكه در آمريكا هستند، بنا به دستور دولتمردان آنها نام ايران را از ليست كشورها و نام فارسي را از ليست زبانها حذف كردهاند و لذا كسيكه از ايران ميخواهد وارد ياهو شود يا ثبت سفارش بكند، بايد به نام امارات يا افغانستان و يا آمريكا وارد شود و لذا همه آمارهاي تجاري ايران به نام آنها ثبت و در آمار آنها وارد ميشود كه با يك محاسبه دوبرابري، شكاف آماري را بالا ميبرد. يعني از يكسو باعث ميشود ايران آماري ثبت نكند و از سوي ديگر آمار افغانستان يا امارات و آمريكا بالا ميرود و جلوتر از ايران قرار ميگيرند.
رابعاً در ايران همه كالاها مجاز نيستند. حرام و حلال و مباح و مكروه وجود دارد و مردم فقط به دنبال سود خودشان نيستند. هيچكس مجاز نيست قرصهاي روانگردان بفروشد، در حاليكه بيش از صد هزار سايت در دنيا فقط كارشان معرفي قرصهاي روانگردان است و اين معلوم است كه آمار تجارت الكترونيك را درجهان بالا ميبرد و ايران را در انتهاي جدول قرار ميدهد و يا بيش از ميليونها سايت فقط كارشان پورنوگرافي و هرزه نگاري است كه مسلماً در ايران فيلتر شده و از آمار تجارت الكترونيكي كم ميشود. فروش اسلحه و مواد مخدر و اجزاي بدن از جمله مهمترين عناصر تجارت جهاني را تشكيل ميدهد كه در ايران ممكن است انجام شود ولي غير قانوني شناخته شده است و با آن برخورد ميشود. كشتار مردم به وسيله سلاح يا مواد مخدر، گرچه براي تاجران جهاني سود آور باشد و آنان را در جمله معروفترين و بارزترين ثروتمندان جهان قرار دهد اما در ايران و طبق قوانين جمهوري اسلامي، اين امر دكترين محسوب نميشود و با آن مبارزه هم ميشود و لذا نبايد گفت كه مثلاً افغانستان از لحاظ درآمد حاصل از فروش مواد مخدر از ايران جلوتراست!
كپي رايتي كه رعايت نميشود
در غرب كپي رايت از ابتدا رعايت نميشده و اكنون هم رعايت نميشود. ميكروسافت از جمله سازمانهاييست كه از اين چاقو فقط به نفع خود استفاده ميكند. كليه طرحهاي ميكروسافت توسط دانشجويان تهيه ميشود كه بدون پرداخت دستمزد واقعي آنان سود سرشار كارشان به نفع رييس آن مصادره ميشود تا جاييكه او چند سال پياپي در زمره ثروتمندان درجه يك جهان معرفي شد. چيزي كه بيل گيتس را ثروتمند كرد نه كوشش خودش و نه ابتكار عملش در زمينه كامپيوتر بود بلكه او تنها از طريق سوء استفاده از مفهوم كپي رايت تا اين حد ثروتمند شد. در آمريكا هيچ شركتي قادر به رقابت با او نيست و اين عجيب نيست كه در كشوري كه ادعاي بازار آزاد و رقابت سالم دارد، اگر اين امر را بيل گيتس رعايت نكرد نه تنها اورا دزد وقاچاقچي نميخوانند بلكه از قدر ت او تعريف هم ميكنند! درست مثل اعقابشان اديسون و گاليله و غيره! اديسون 2500 اثر واختراع به ثبت رسانده اما آيا همهي اينها را خودش اختراع كرده و يا چون مسؤول ثبت اختراعات بود با پرداخت وجهي ناچيز و يا با تهديد و ارعاب، اختراع ديگران غصب و به نام خود ثبت ميكرد زيرا اگر او هر روز هم يك اختراع ميكرد، ببينيد چندسال بايد هر روز اختراع كند! غرب تمامي كتب فارسي و دانشمندان ايراني و شاعران ايراني را ترجمه و از آنان سود سرشاري ميبرد ولي يك ريال به ايران پرداخت نميكند و فقط منتظر است يك سي دي را يك ايراني كپي كند و آن وقت داد و هوار راه بياندازد كه ايرانيها كپي رايت نميدهند